Τετάρτη 10 Φεβρουαρίου 2016

Γεωμορφολογία της Ευρώπης (2)

     Συνεχίζοντας τη μελέτη της Γεωμορφολογίας της Ευρώπης, γνωρίζουμε τον υδάτινο κόσμο της, δηλ. τις θάλασσες, τις μεγάλες λίμνες και τους ποταμούς της. Θα δούμε επίσης τα μεγάλα νησιά της.
  Για να μελετήσουμε όλα αυτά, θα χρειαστούμε πάλι τον "Γεωμορφολογικό χάρτη" της προηγούμενης δημοσίευσης κι επιλέγουμε στην κάτω "μπάρα" επιλογών τα: "Υδάτινα στοιχεία", "Λίμνες - ποτάμια" και "Νησιά" (με τον αριστερό κάθετο δείκτη κάνουμε zoom σε κάποια περιοχή).
    Οι δύο ωκεανοί που βρέχουν τις ακτές της Ευρώπης είναι: ο Βόρειος Ατλαντικός (στα δυτικά) και ο ανατολικός Αρκτικός στα βόρεια. Το τμήμα του Αρκτικού Ωκεανού που βρέχει τις ρωσικές ακτές ονομάζεται "θάλασσα του Μπάρεντς", ενώ πιο κάτω σχηματίζεται η Λευκή θάλασσα (και οι δύο θάλασσες είναι παγωμένες τους περισσότερους μήνες του χρόνου). 
  Στις βορειοδυτικές ακτές της Ευρώπης συναντούμε τις θάλασσεςΝορβηγική,  Βόρεια,  Βαλτική (πριν μερικές χιλιάδες χρόνια ήταν λίμνη), Ιρλανδική και τη θάλασσα της Μάγχης, μεταξύ Γαλλίας- Αγγλίας (το πέρασμά της τώρα γίνεται μέσα από υποθαλάσσια σήραγγα). 
    Σχεδόν όλος ο ευρωπαϊκός νότος βρέχεται από τη  Μεσόγειο θάλασσα,  μια μεγάλη κλειστή θάλασσα, ανάμεσα σε τρεις ηπείρους: την Ευρώπη,την Ασία και την Αφρική, η οποία χωρίζεται στις εξής μικρότερες θάλασσες: Ιβηρική, ΛιγυρικήΤυρρηνικήΑδριατική και τα δύο μεγάλα ελληνικά πελάγη: Ιόνιο κι Αιγαίο). Τέλος, το νοτιοανατολικό μέρος της Ευρώπης βρέχεται από τη Μαύρη θάλασσα (ή Εύξεινος Πόντος).

    Θα σταθούμε λίγο ακόμη στη Μεσόγειο, επειδή  για ιστορικούς λόγους είναι η πιο σημαντική ευρωπαϊκή θάλασσα, αφού στις ακτές της αναπτύχθηκαν όλοι οι γνωστοί σπουδαίοι πολιτισμοί της αρχαιότητας (Αιγυπτιακός, Φοινικικός, Μινωϊκός, Κυκλαδικός, Ελληνικός, Ρωμαϊκός) κι από τα λιμάνια της ξεκίνησαν -στα τελευταία μεσαιωνικά χρόνια- όλοι οι μεγάλοι θαλασσοπόροι που ανακάλυψαν τις άγνωστες -ως τότε- ηπείρους. Οι Ρωμαίοι χαρακτήριζαν τη Μεσόγειο ως "Mare Nostrum(=η θάλασσά μας), για να δείξουν ότι παντού γύρω της υπήρχαν εδάφη της Αυτοκρατορίας τους (την ίδια έκφραση χρησιμοποίησε αργότερα κι ο Ιταλός Δικτάτορας Μπ. Μουσολίνι, για να τονίσει με υπερηφάνεια την υπεροχή του Ιταλικού στόλου κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο).  
 Δείτε τον χάρτη της Μεσογείου (κάντε zoom για καλύτερη μελέτη) Στη δυτική άκρη, η Μεσόγειος χωρίζει την Ευρώπη (περιοχή Ισπανίας - Ιβηρική χερσόνησος) από την Αφρική (Μαρόκο). Το σημείο αυτό, όπου ενώνονται η Μεσόγειος Θάλασσα με τον Ατλαντικό ωκεανό και χωρίζονται η Ευρώπη από την Αφρική, ονομάζεται "Στενά του Γιβραλτάρ" (εικ.), γνωστό από την ελληνική αρχαιότητα ως "Ηράκλειες στήλες".
Δείτε μια σύντομη παρουσίαση των ευρωπαϊκών θαλασσών.
     Μετά τη γνωριμία μας με τις θάλασσες της Ευρώπης, ελάτε να δούμε τα μεγάλα νησιά που σχηματίζονται σ΄αυτές (σε σειρά από ΒΔ προς ΝΑ): Ισλανδία, Ιρλανδία, Μεγάλη Βρετανία, Κορσική, Σαρδηνία, Σικελία, Μάλτα, Κρήτη, Κύπρος. Εντοπίστε τα στο χάρτη. Παρατηρείστε ότι πολλά απ΄αυτά, αποτελούν αυτόνομα κράτη (θυμάστε ποια;) Ας κάνουμε μια ξενάγηση στα μεγάλα ευρωπαϊκά νησιά .

 
   Και τώρα περνάμε στους μεγάλους ποταμούς της Ευρώπης. Τους γνωρίζουμε σ΄ αυτόν τον χάρτη, εντοπίζοντάς τους με βάση το μήκος τους (πατήστε σε κάποια ράβδο του "ραβδογράμματος") και δείτε από ποιες χώρες περνούν. Ο  Βόλγας κάνει όλη τη διαδρομή του στη Ρωσία και λόγω της ήρεμης ροής των πλούσιων νερών του, είναι πλωτός, αποτελώντας σημαντικό ποτάμιο δρόμο (για μεταφορά ανθρώπων και προϊόντων), όμως λόγω των χαμηλών θερμοκρασιών που επικρατούν εκεί, παραμένει παγωμένος για αρκετούς μήνες.

     Ο Δούναβης είναι το "διεθνές ποτάμι" της Ευρώπης, αφού διαρρέει ή περνά από τα σύνορα δέκα χωρών (Γερμανία, Αυστρία, Σλοβακία, Ουγγαρία, Κροατία, Σερβία, Βουλγαρία, Μολδαβία, Ρουμανία, Ουκρανία) και περνά από τέσσερις πρωτεύουσές τους (Βιέννη, Μπρατισλάβα, Βουδαπέστη, Βελιγράδι) (εικ,). 


    Αν τα θυμόμαστε όλα σωστά, ας δοκιμάσουμε τις γνώσεις μας στο σχετικό παιχνίδι.
                             ---------------
     Η Ευρώπη έχει πολλές λίμνες, αλλά λίγες απ΄αυτές έχουν μεγάλη επιφάνεια. Βρίσκονται κυρίως σε τρεις περιοχές: στην κεντρική Ευρώπη (οι πιο μικρές), στη Σκανδιναβική Χερσόνησο και στα βόρεια της ρωσικής πεδιάδας.  Πρώτα-πρώτα πρέπει να διευκρινίσουμε πως η Κασπία, (η μεγαλύτερη αλμυρή λίμνη του κόσμου που βρίσκεται στα σύνορα Ευρώπης και Ασίας), λόγω του μεγέθους της και της αλμυρότητας των νερών της, χαρακτηρίζεται ως "θάλασσα" κι όχι "λίμνη".
      Τις μεγαλύτερες λίμνες της Ευρώπης τις συναντάμε στο βόρειο τμήμα της: η Λάντογκα  (η μεγαλύτερη φυσική λίμνη της Ευρώπης), η Ονέγκα και η Βένερν
     Στη Φινλανδία (Σκανδιναβική Χερσόνησος), υπάρχουν δεκάδες χιλιάδες λίμνες (Όουλου, Σαϊμάα,  Ίναρι κ.ά) που καλύπτουν το 10% του εδάφους της χώρας. Μάλιστα, μέσα σ'΄αυτές τις λίμνες υπάρχουν χιλιάδες νησιά και δημιουργούν πανέμορφα φυσικά τοπία 
        Παρακολουθούμε τώρα μια συνολική παρουσίαση των λιμνών και των ποταμών της Ευρώπης.  
     Τέλος, για αυτούς που τους αρέσουν τα "Παζλ", δοκιμάζουμε να φτιάξουμε αυτό . Επιλέγουμε πρώτα τα "Ποτάμια της Ευρώπης". Στη συνέχεια πατάμε κάτω την ετικέτα "ποτάμια που δεν ανήκουν στην Ευρώπη" και τέλος "¨Λίμνες του πλανήτη". Αν επιλέξτε σωστά, το αποτέλεσμα νομίζω πως θα σας αρέσει. Αν έχετε χρόνο και διάθεση, δοκιμάστε ένα ακόμα  παζλ 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου